ใช้เพลงในไลฟ์/วิดีโอขายของ ผิดลิขสิทธิ์ไหม วิธีใช้ให้ปลอดภัย 2569
ตอบตรงๆ ว่า เปิดเพลงติดลิขสิทธิ์ในไลฟ์หรือวิดีโอขายของผิดกฎหมายไทย เพราะถือเป็นการเผยแพร่งานต่อสาธารณะเพื่อการค้าโดยไม่ได้รับอนุญาต โทษจำคุกสูงสุด 4 ปี หรือปรับสูงสุด 800,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ ใช้เพลงจากคลังเชิงพาณิชย์ของแพลตฟอร์มหรือเพลงปลอดลิขสิทธิ์แทนได้เลย ไม่ต้องเสี่ยงโดนฟ้อง
---
เปิดเพลงในไลฟ์หรือวิดีโอขายของ ผิดลิขสิทธิ์ไหม
ผิด ถ้าเพลงนั้นยังมีลิขสิทธิ์และคุณไม่ได้ขออนุญาตจากเจ้าของ
หลายคนคิดว่าการเปิดเพลงในไลฟ์เป็นแค่ "เปิดให้ฟัง" เหมือนเปิดที่บ้าน กฎหมายไทยมองไม่เหมือนกัน ตามพระราชบัญญัติลิขสิทธิ์ พ.ศ. 2537 การเปิดเพลงในไลฟ์สดหรือใส่เพลงในวิดีโอที่เผยแพร่ต่อสาธารณะ ถือเป็นการเผยแพร่งานต่อสาธารณะ ซึ่งเป็นสิทธิแต่เพียงผู้เดียวของเจ้าของลิขสิทธิ์ (depa)
พอคุณไลฟ์ขายของ เพลงที่เปิดอยู่กลายเป็นการใช้เพื่อการค้าโดยอัตโนมัติ ไม่ต้องรอให้มีคนซื้อของถึงจะผิด และลิขสิทธิ์เพลงคุ้มครองยาวนานถึง 50 ปีหลังผู้สร้างสรรค์เสียชีวิต อย่าคิดว่าเพลงเก่าๆ จะพ้นลิขสิทธิ์แล้ว
ตัวอย่างจริงมีให้เห็นแล้ว ดีเอสไอตรวจค้นเพจที่ไลฟ์สดขายสินค้าละเมิดลิขสิทธิ์ ยึดของแบรนด์ดังได้ 20,000 ชิ้น มูลค่ากว่า 10 ล้านบาท (มติชน) ไลฟ์สดขายของไม่ใช่พื้นที่ลับ ตรวจถึงแน่นอน
แล้วเพลงที่ "ซื้อมา" ล่ะ? ซื้อเพลงใน iTunes หรือฟัง Spotify รายเดือน ไม่ได้แปลว่าได้สิทธิ์เปิดต่อสาธารณะ สิทธิ์แบบนั้นเป็นแบบใช้ส่วนตัว เอามาเปิดในไลฟ์ขายของไม่ได้
โทษจริงตามกฎหมายไทย ปี 2569
ถ้าโดนจับว่าละเมิดลิขสิทธิ์เพื่อการค้า ซึ่งไลฟ์ขายของเข้าข่ายนี้โดยตรง โทษคือจำคุก 6 เดือน ถึง 4 ปี หรือปรับ 100,000 ถึง 800,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ (ฐานเศรษฐกิจ)
นอกจากโทษอาญา เจ้าของลิขสิทธิ์ยังฟ้องเรียกค่าเสียหายทางแพ่งได้อีก ไม่ใช่แค่ค่าปรับตามกฎหมาย แต่รวมถึงรายได้ที่คุณได้จากคลิปหรือไลฟ์นั้นด้วย ยิ่งคลิปไหนขายดี ตัวเลขค่าเสียหายยิ่งสูงตาม
แถมยังไม่ต้องถึงศาล แพลตฟอร์มจัดการให้ก่อน TikTok, Facebook, YouTube มีระบบตรวจจับเพลงลิขสิทธิ์อัตโนมัติ เจอเข้าเมื่อไหร่ มีสิทธิ์โดนตัดเสียง ปิดรายได้จากคลิป กดการมองเห็น หรือแบนบัญชี หลายร้านเสียบัญชีไปเพราะเพลงประกอบคลิปเพียงเพลงเดียว
เพลงในคลังของ TikTok, Facebook, Shopee ใช้ขายของได้ไหม
ตรงนี้คนเข้าใจผิดเยอะที่สุด ลองแยกดูทีละแพลตฟอร์ม
TikTok: เพลงใน Sound Library ทั่วไป ใช้ได้กับคอนเทนต์ทั่วไป แต่ไม่ครอบคลุมการใช้เชิงพาณิชย์ TikTok มีคลังแยกสำหรับธุรกิจโดยเฉพาะชื่อ Commercial Music Library (CML) ต้องใช้บัญชีธุรกิจถึงจะเข้าถึงได้ เพลงใน CML อนุญาตให้ใช้ในวิดีโอโปรโมตสินค้าได้ตามข้อกำหนด (Dynamoi) อยากรู้ว่าบัญชีส่วนตัวกับบัญชีธุรกิจต่างกันยังไง อ่านได้ที่ TikTok ส่วนตัว vs ธุรกิจ ใช้บัญชีไหนขายของ
ส่วนไลฟ์สด TikTok จำกัดการใช้เพลงลิขสิทธิ์หนักกว่าเดิม เงื่อนไขการใช้งานเปลี่ยนไป การไลฟ์เปิดเพลงหรือสตรีมแบบดีเจต้องระวังเป็นพิเศษ ทางปลอดภัยสุดคือเปิดเพลงที่ซื้อลิขสิทธิ์มาเอง หรือใช้เพลงปลอดลิขสิทธิ์
Facebook: เพลงจาก Sound Collection ของ Meta ใช้ได้กับ Reels และ Story ตามเงื่อนไขของแพลตฟอร์ม แต่การไลฟ์สดบนเพจธุรกิจที่เปิดเพลงลิขสิทธิ์เป็นพื้นหลังยังเป็นโซนเสี่ยง เพราะ Meta อนุญาตใช้เพลงในไลฟ์แบบจำกัด อย่าใช้เพลงจาก Spotify หรือ YouTube เปิดแทนในไลฟ์เด็ดขาด อยากเทียบว่าไลฟ์ช่องทางไหนเหมาะกับร้านคุณ อ่าน TikTok Live vs Facebook Live
Shopee และ Lazada: แพลตฟอร์มมาร์เก็ตเพลสมีข้อกำหนดห้ามใช้เนื้อหาละเมิดลิขสิทธิ์ในไลฟ์ขายของ (Help Center Shopee) ถ้าโดนตรวจพบ ระบบตัดไลฟ์หรือลงโทษร้านค้าได้เลย
5 แหล่งเพลงที่ใช้ในไลฟ์และวิดีโอขายของได้ปลอดภัย
- YouTube Audio Library: ฟรี ใช้ได้แม้คลิปที่เปิดรายได้ ตามเงื่อนไขที่ YouTube กำหนด ห้ามแค่นำเพลงไปอัปโหลดใหม่เฉยๆ (Google Support)
- Commercial Music Library ของ TikTok: สำหรับบัญชีธุรกิจ ใช้ทำวิดีโอโปรโมตสินค้าได้ตามข้อกำหนด
- เว็บเพลงปลอดลิขสิทธิ์: Pixabay Music, Bensound, Uppbeat, Free Music Archive ส่วนใหญ่แจกฟรีสำหรับใช้เชิงพาณิชย์ แต่ต้องเช็ค license ของแต่ละเพลงก่อน เพราะบางเพลงบังคับให้ใส่เครดิตเจ้าของ
- ซื้อลิขสิทธิ์เพลงโดยตรง: จากค่ายเพลงหรือตัวแทนจัดเก็บค่าลิขสิทธิ์อย่าง MCT หรือแพลตฟอร์มอย่าง Epidemic Sound, Artlist ใช้ในไลฟ์และวิดีโอเชิงพาณิชย์ได้เต็มรูปแบบ กรมทรัพย์สินทางปัญญาเปิดระบบฐานข้อมูลเพลงและตัวแทนจัดเก็บค่าลิขสิทธิ์ไว้ให้ตรวจสอบได้แล้ว (กรมประชาสัมพันธ์)
- เพลง Creative Commons หรือเพลงที่เจ้าของประกาศให้ใช้ฟรี: เช็คเงื่อนไขให้ละเอียด หลายเพลงใช้เชิงพาณิชย์ได้แต่ต้องใส่เครดิต
เช็กลิสต์ก่อนไลฟ์หรืออัปวิดีโอขายของ
- [ ] เพลงนี้ใช้เชิงพาณิชย์ได้ไหม: เช็ค license ให้ชัด ไม่ใช่แค่ "โหลดฟรี"
- [ ] อย่าเปิดเพลงจาก Spotify, Apple Music, YouTube ในไลฟ์: นั่นคือสิทธิ์ใช้ส่วนตัว
- [ ] อย่าร้อง cover เพลงดังในไลฟ์ขายของ: การร้องเพลงของคนอื่นเพื่อการค้า ต้องขออนุญาตจากเจ้าของลิขสิทธิ์และเจ้าของสิทธิ์นักแสดง
- [ ] ไลฟ์ที่บันทึกแล้วจะเอาไปเผยแพร่ซ้ำ ต้องใช้เพลงที่ใช้ได้ทั้งตอนไลฟ์และตอนเป็นคลิป
- [ ] เก็บหลักฐานใบอนุญาตหรือหน้าจอ license ไว้ ถ้าโดนตรวจสอบจะได้ยืนยันได้
อีกจุดที่กรมทรัพย์สินทางปัญญาเพิ่งเตือนคือ การใช้ AI แปลงเสียงหรือทำเพลงเลียนแบบศิลปินแล้วลงโซเชียล เสี่ยงผิดกฎหมายเหมือนกัน อย่าคิดว่า "AI ทำ" แล้วจะรอด (เดลินิวส์)
เตรียมอุปกรณ์ไลฟ์ให้พร้อมก่อนเริ่มได้ที่ อุปกรณ์ไลฟ์สด 7 ชิ้นที่แม่ค้าต้องมี และเทคนิคเพิ่มยอดขายระหว่างไลฟ์ที่ 5 เคล็ดลับไลฟ์สดขายของให้ปัง
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
เปิดเพลงจาก Spotify ในไลฟ์ขายของได้ไหม
ไม่ได้ สิทธิ์จาก Spotify เป็นแบบใช้ส่วนตัว การเปิดในไลฟ์ที่เผยแพร่ต่อสาธารณะเพื่อการค้าผิดลิขสิทธิ์ แม้จะจ่ายรายเดือนอยู่ก็ตาม
ใช้เพลงจาก Sound Library ของ TikTok ในวิดีโอโปรโมตสินค้าได้ไหม
เพลงใน Sound Library ทั่วไปไม่ครอบคลุมการใช้เชิงพาณิชย์ ต้องใช้เพลงจาก Commercial Music Library ซึ่งเปิดให้เฉพาะบัญชีธุรกิจ
ไลฟ์ร้องเพลง cover ไปขายของด้วย ผิดไหม
ผิดถ้าไม่ได้ขออนุญาต การร้องเพลงของผู้อื่นเพื่อการค้าต้องได้รับอนุญาตจากเจ้าของลิขสิทธิ์และเจ้าของสิทธิ์นักแสดงก่อน
เพลงในคลิปโดนเจ้าของลิขสิทธิ์ฟ้องหรือแพลตฟอร์มแจ้งเตือนแล้วทำยังไง
หยุดใช้เพลงนั้นทันที ลบคลิปหรือตัดเสียงออก แล้วเจรจากับเจ้าของลิขสิทธิ์ ถ้าเป็นกรณีแพลตฟอร์มแจ้งเตือน ให้แก้ตามขั้นตอนที่แพลตฟอร์มกำหนด ไม่ใช่ปล่อยไว้เฉยๆ
ซื้อเพลงจาก iTunes หรือ Apple Music แล้วเอามาใช้ในไลฟ์ได้ไหม
ไม่ได้ การซื้อหรือเช่าฟังเพลงแบบดิจิทัลเป็นสิทธิ์ใช้ส่วนตัว ไม่รวมสิทธิ์เผยแพร่ต่อสาธารณะ
---
แหล่งอ้างอิง
- ลิขสิทธิ์บนโลกออนไลน์ ใช้อย่างไร ไม่ติดคุก: สำนักงานส่งเสริมเศรษฐกิจดิจิทัล (depa)
- อัตราโทษการละเมิดทรัพย์สินทางปัญญา: กระทรวงพาณิชย์
- ตำรวจสอบสวนกลาง เตือน 5 พฤติกรรมเสี่ยงละเมิดลิขสิทธิ์: ฐานเศรษฐกิจ
- ดีเอสไอ จับเพจไลฟ์สดสินค้าละเมิดลิขสิทธิ์ ยึด 20,000 ชิ้น มูลค่า 10 ล้านบาท: มติชน
- Use music from the Audio Library: Google Support
อัปเดตล่าสุด: 26 สิงหาคม 2569 · ตรวจสอบข้อมูลกฎหมายและนโยบายแพลตฟอร์มตามที่ประกาศ ณ เดือนสิงหาคม 2569
*บทความนี้เผยแพร่โดย sellerpao.com เพื่อให้ความรู้ ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมาย หากมีข้อพิพาท ปรึกษาทนายความหรือติดต่อกรมทรัพย์สินทางปัญญาโดยตรงได้เลย*
