เก็บเงินปลายทาง (COD) ฉบับร้านออนไลน์: ค่าธรรมเนียม วิธีสมัคร และรอบโอนเงินของแต่ละขนส่ง

COD ย่อมาจาก Cash on Delivery ลูกค้าสั่งของโดยยังไม่ต้องจ่าย ร้านส่งของออกไปก่อน แล้วขนส่งเป็นคนเก็บเงินตอนส่งถึงมือ ซึ่งขนส่งจะหักค่าบริการของตัวเองก่อน แล้วค่อยโอนส่วนที่เหลือกลับเข้าบัญชีร้านตามรอบของแต่ละเจ้า

ที่ต่างจากการโอนก่อนส่งคือ ร้านออกของไปก่อนโดยยังไม่ได้เงินสักบาท ช่วงเวลาตั้งแต่ของออกจากร้านจนเงินเข้าบัญชีคือช่วงที่ต้นทุนจมและเป็นช่วงที่เงินหายได้ ถ้าลูกค้าไม่รับของ ร้านจะได้ของกลับคืนแทนเงิน

คนไทยซื้อของออนไลน์ด้วย COD กันเยอะเพราะไม่ต้องเสี่ยงโอนไปก่อน ซึ่งสำหรับร้านก็เป็นเครื่องมือปิดการขายที่ได้ผลจริง แต่ต้องบวกค่าธรรมเนียมกับความเสี่ยงตีกลับเข้าไปในราคาตั้งแต่แรก ไม่งั้นยิ่งขายยิ่งบางนั่นเอง

หลักการเหมือนกันแทบทุกเจ้า คือขนส่งต้องรู้ว่าจะโอนเงินเข้าบัญชีใคร ซึ่งเอกสารก็เลยวนอยู่กับการยืนยันตัวตนกับบัญชีธนาคารเท่านั้นเอง

สมัครแบบบุคคลธรรมดา เตรียมสำเนาบัตรประชาชนกับสำเนาหน้าสมุดบัญชีธนาคารที่ชื่อตรงกับบัตร ถ้าเคยเปลี่ยนชื่อสกุลต้องแนบเอกสารเปลี่ยนชื่อด้วย

สมัครในนามบริษัท เตรียมหนังสือรับรองบริษัท สำเนาบัตรประชาชนของกรรมการผู้มีอำนาจที่เซ็นรับรอง หนังสือมอบอำนาจถ้ามีคนอื่นดำเนินการแทน และสำเนาบัญชีธนาคารในนามบริษัท

ช่องทางสมัครส่วนใหญ่ทำผ่านแอปของขนส่งอย่าง Flash Express หรือ J&T Express เอง ไม่ก็หน้าตั้งค่าบัญชีในระบบผู้ขาย ซึ่งใช้เวลาตรวจสอบประมาณ 1 วันทำการขึ้นไป ระหว่างรออนุมัติจะยังส่งแบบ COD ไม่ได้ ควรเผื่อเวลาก่อนเปิดขายจริง

คำตอบที่ตรงที่สุดคือ ขึ้นอยู่กับขนส่งเจ้านั้น ไม่มีกติกากลางที่ใช้ได้กับทุกเจ้า

บางเจ้าระบุไว้ในหน้าเงื่อนไขของตัวเองว่าจะเก็บค่าธรรมเนียม COD เฉพาะเมื่อเก็บเงินสำเร็จเท่านั้น พัสดุที่ถูกปฏิเสธจึงไม่โดนค่าธรรมเนียมส่วนนี้ ขณะที่แหล่งข้อมูลทั่วไปหลายแห่งอธิบายว่าร้านต้องรับภาระทั้งค่าส่งขาไปและขากลับ ซึ่งขัดกันเอง

ดังนั้นอย่าเชื่อกฎเหมารวมจากบทความใดบทความหนึ่ง ให้เปิดหน้าเงื่อนไขของขนส่งที่ร้านใช้จริงแล้วอ่านหัวข้อพัสดุตีกลับโดยเฉพาะ เพราะต้นทุนตรงนี้กินกำไรจริงและคิดกันคนละแบบ

สิ่งที่ควบคุมได้ฝั่งร้านคือลดอัตราตีกลับตั้งแต่ต้นทาง ซึ่งทำได้ด้วยการยืนยันออเดอร์กับลูกค้าก่อนส่ง แจ้งยอดที่ต้องจ่ายให้ชัด แล้วเก็บประวัติลูกค้าที่เคย 'เท' ไม่รับของไว้ด้วย

สองคำนี้คนใช้ปนกันบ่อย แต่หมายถึงคนละชั้นงาน

บริการ COD คือสิ่งที่ขนส่งให้ ได้แก่การไปเก็บเงินจากลูกค้าแทนร้าน แล้วโอนกลับตามรอบของเจ้านั้น ขอบเขตจบแค่พัสดุที่ฝากไว้กับเจ้านั้นเจ้าเดียว

ส่วนระบบ COD คือฝั่งร้าน ซึ่งทำหน้าที่รู้ว่าออเดอร์ไหนส่งแบบเก็บเงินปลายทางไปแล้วบ้าง ยอดเท่าไหร่ ขนส่งเจ้าไหน เงินเข้าครบหรือยัง และออเดอร์ไหนตีกลับ พูดง่ายๆ คือบริการ COD ทำให้เก็บเงินได้ ส่วนระบบ COD ทำให้รู้ว่าเก็บได้ครบจริงหรือเปล่า

ร้านที่ใช้ขนส่งเจ้าเดียวและออเดอร์ไม่เยอะ ทำระบบนี้ใน Excel ยังไหว แต่พอใช้หลายเจ้าพร้อมกัน แต่ละเจ้ามีอัตราค่าธรรมเนียม รอบโอน และนโยบายตีกลับไม่เหมือนกัน จำนวนรายการที่ต้องจับคู่จะโตเร็วกว่าที่คนทำมือจะตามทัน ตรงนั้นแหละคือจุดที่ต้องมีระบบมาช่วย

สิ่งที่ระบบ COD ที่ใช้ได้จริงต้องทำได้มี 4 อย่าง ไม่ว่าจะเป็นการดึงสถานะพัสดุจากขนส่งทุกเจ้าเข้ามาที่เดียว จับคู่เลขพัสดุกับยอดที่โอนเข้าจริง แจ้งเตือนออเดอร์ที่เลยรอบโอนแล้วยังไม่มีเงินเข้า และบันทึกค่าธรรมเนียมกับค่าส่งกลับเป็นต้นทุนให้ครบ