รายได้ถึง 1.8 ล้าน ต้องจด VAT ยังไง? คู่มือร้านออนไลน์ 2569

รายได้เกิน 1.8 ล้านบาทต่อปี ต้องจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT) ภายใน 30 วันนับแต่วันที่ฐานภาษีเกินเกณฑ์ ตามมาตรา 85/1 ประมวลรัษฎากร หลังจดแล้วต้องออกใบกำกับภาษีทุกครั้งที่ขาย ยื่น ภ.พ.30 ทุกเดือนภายในวันที่ 15 ของเดือนถัดไป และเก็บเอกสารไม่น้อยกว่า 5 ปี ทีม Seller Pao เรียงขั้นตอนหลังจด VAT ทั้งหมดไว้ในหน้าเดียว สำหรับร้านที่ขายหลายช่องทาง

ขอบเขต: ใช้กับผู้ขายออนไลน์ในไทยทั้งบุคคลธรรมดาและนิติบุคคล เกณฑ์อ้างตามประมวลรัษฎากรฉบับปัจจุบัน ไม่ครอบคลุมกรณีเฉพาะ เช่น สินค้าที่ได้รับการยกเว้นภาษี บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำภาษี ตรวจสอบกับผู้ทำบัญชีหรือกรมสรรพากรก่อนยื่น

รายได้เกิน 1.8 ล้านบาท/ปี ไม่ว่าจะขายใน Shopee, Lazada, Facebook หรือ LINE, ถ้าถึงเกณฑ์นี้ กฎหมายกำหนดให้ต้องจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT) ภายใน 30 วัน นับจากวันที่รายได้ถึงเกณฑ์

มาดูกันว่าใครต้องจด จดยังไง หลังจดต้องทำอะไร แล้วมีโปรแกรมไหนช่วยได้บ้าง

VAT คืออะไร? ทำไมร้านออนไลน์ต้องรู้?

VAT (Value Added Tax) หรือภาษีมูลค่าเพิ่ม คือภาษีที่เก็บจากการบริโภคสินค้าและบริการ อัตราปัจจุบันลดเหลือ 7% รวมภาษีท้องถิ่น ตามประกาศขยายเวลาการลดอัตราภาษีของกรมสรรพากร ซึ่งมีผลถึงวันที่ 30 กันยายน 2569 อัตรานี้ปรับได้ตามประกาศแต่ละรอบ

สำหรับร้านค้าออนไลน์:

• จด VAT แล้ว ต้องบวก 7% เข้าไปในราคาสินค้าที่ขาย
• ต้องออก ใบกำกับภาษี ทุกครั้งที่ขาย
• ต้องยื่น ภ.พ.30 ทุกเดือน ไม่ว่าจะมียอดขายหรือไม่
• ต้องจ่ายส่วนต่างระหว่าง VAT ที่เก็บมาได้ (output tax) กับ VAT ที่จ่ายไป (input tax) ให้กรมสรรพากร

ใครต้องจด VAT?

กฎหมายกำหนดให้ผู้ประกอบการที่ฐานภาษีเกิน 1,800,000 บาทต่อปี ต้องจดทะเบียน VAT โดยยื่นคำขอภายใน 30 วัน นับแต่วันที่เกินเกณฑ์ ตามมาตรา 85/1 ประมวลรัษฎากร โดย:

• นับรายได้รวมทุกช่องทาง (Shopee + Lazada + Facebook + LINE + เว็บ + อื่น ๆ)
• ไม่ใช่รายได้สุทธิ แต่เป็น ยอดขายรวม (gross revenue)
• ต้องยื่นจดทะเบียนภายใน 30 วัน นับจากวันที่รายได้สะสมเกิน 1.8 ล้าน

ถ้าไม่จด มีโทษปรับและอาจถูกประเมินย้อนหลัง พร้อมเงินเพิ่มและเบี้ยปรับ

ตรวจสอบรายได้ยังไง?

ถ้าไม่แน่ใจว่ารายได้ถึง 1.8 ล้านหรือยัง ลองรวมจากทุกช่องทาง:

1. Shopee, ดูที่ Finance → Revenue Summary
2. Lazada, ดูที่ Seller Center → Finance
3. Facebook/LINE, รวมยอดขายจากระบบ OMS หรือ spreadsheet
4. เว็บไซต์, ดูจาก payment gateway หรือ OMS

ถ้ารวมแล้วใกล้หรือเกิน 1.8 ล้าน/ปี ต้องเตรียมตัวจด VAT

เกณฑ์ง่าย ๆ ที่จำได้: 1.8 ล้าน/ปี เท่ากับประมาณ 150,000 บาท/เดือน หรือ 5,000 บาท/วัน ร้านที่ส่งออเดอร์ 20-30 รายการ/วัน ราคาเฉลี่ย 200-300 บาท อาจใกล้เกณฑ์แล้ว

ขั้นตอนการจดทะเบียน VAT

ขั้นตอนที่ 1: เตรียมเอกสาร

สำหรับบุคคลธรรมดา (ร้านค้าที่ไม่ได้จดบริษัท):

• สำเนาบัตรประชาชน
• สำเนาทะเบียนบ้าน
• หลักฐานสถานที่ทำธุรกิจ (เช่น สัญญาเช่า หรือเอกสารแสดงว่าเป็นเจ้าของสถานที่)
• รูปถ่ายสถานที่ทำธุรกิจ (ทั้งภายนอกและภายใน)

สำหรับนิติบุคคล (บริษัท/ห้างหุ้นส่วน):

• หนังสือรับรองบริษัท
• บัตรประชาชนกรรมการ
• หลักฐานสถานที่ทำธุรกิจ

ขั้นตอนที่ 2: ยื่นขอจดทะเบียน

ทำได้ 2 ช่องทาง:

ออนไลน์: ผ่านหน้าจดทะเบียนของกรมสรรพากร สะดวก ไม่ต้องเดินทาง ต้องมี e-Tax Account ก่อน

• สะดวก ไม่ต้องเดินทาง
• ต้องมี e-Tax Account ก่อน

สาขาสรรพากร: ไปยื่นเอกสารที่สาขาในพื้นที่

• ใช้เวลา 1, 2 ชั่วโมง
• ได้รับเอกสารยืนยันเร็วกว่าบางกรณี

ขั้นตอนที่ 3: รับใบทะเบียน VAT

หลังยื่นครบ กรมสรรพากรจะออกใบทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม (ภ.พ.20) ให้ ซึ่งมีเลขทะเบียน VAT 13 หลัก

หลังจดทะเบียน VAT ต้องทำอะไร?

1. ออกใบกำกับภาษีทุกครั้งที่ขาย

ใบกำกับภาษีต้องมีข้อมูล:

• ชื่อ ที่อยู่ เลขผู้เสียภาษีของผู้ขาย
• ชื่อ ที่อยู่ ของผู้ซื้อ
• วันที่ออกใบกำกับ
• รายการสินค้า จำนวน ราคาต่อหน่วย ราคารวม
• ภาษีมูลค่าเพิ่ม 7%
• ราคารวมทั้งสิ้น (รวม VAT)

2. เก็บบันทึกภาษีซื้อ (Input Tax)

VAT ที่จ่ายจากการซื้อสินค้า/บริการเพื่อใช้ในกิจการ นำมาหักออกจาก VAT ที่ต้องจ่ายได้ เช่น:

• ค่าสินค้าจากซัพพลายเออร์ที่จด VAT
• ค่าบริการขนส่ง
• ค่าแพ็กเกจจิ้ง (ถ้าซัพพลายเออร์จด VAT)

3. ยื่น ภ.พ.30 ทุกเดือน

ต้องยื่นภายในวันที่ 15 ของเดือนถัดไป ตามมาตรา 83 ประมวลรัษฎากร ทุกเดือน ไม่มีข้อยกเว้น แม้เดือนนั้นจะไม่มียอดขาย ยื่น 0 บาทก็ต้องยื่น ยื่นได้ทางออนไลน์ผ่านระบบ e-Filing ของกรมสรรพากร

ยื่นได้ทางออนไลน์ผ่าน rd.go.th

4. เก็บเอกสารย้อนหลัง 5 ปี

ใบกำกับภาษี บิลซื้อสินค้า และรายงาน ภ.พ.30 ต้องเก็บไว้ที่สถานประกอบการไม่น้อยกว่า 5 ปี นับแต่วันที่ยื่นแบบ ตามมาตรา 87/3 ประมวลรัษฎากร

ราคาสินค้าต้องปรับยังไงหลังจด VAT?

มี 2 แนวทาง:

แนวทาง 1: บวก 7% เข้าในราคา

• สินค้าเดิมราคา 100 บาท → ปรับเป็น 107 บาท
• ลูกค้าเป็นคนจ่าย VAT
• เหมาะกับตลาด B2B ที่ลูกค้าเอา VAT คืนได้

แนวทาง 2: ตัด VAT จากราคาเดิม

• สินค้าราคา 100 บาท → ราคาสินค้า 93.46 บาท + VAT 6.54 บาท = 100 บาท
• ร้านรับภาระ VAT เอง
• เหมาะกับตลาด B2C ที่ไม่อยากให้ราคาขยับ

ร้านออนไลน์ส่วนใหญ่ขาย B2C จะเลือกแนวทาง 2 เพราะการขึ้นราคากระทบ conversion rate

โปรแกรมที่ช่วยจัดการ VAT ได้

ตลาดโปรแกรมบัญชีออนไลน์สำหรับ SME ไทยมีตัวเลือกหลายเจ้า ฟีเจอร์ที่ควรมีสำหรับร้านที่จด VAT แล้ว:

• ออก e-Tax Invoice ที่รับรองโดยกรมสรรพากร
• สรุปรายงาน ภ.พ.30 อัตโนมัติ
• คำนวณ input/output tax ให้
• เชื่อมกับระบบ e-Filling ของกรมสรรพากร

ลองเปรียบเทียบราคาและฟีเจอร์ก่อนตัดสินใจ เพราะแต่ละเจ้ามีจุดเด่นต่างกัน บางตัวรวมฟีเจอร์จัดการออเดอร์และสต็อกไว้ด้วย ซึ่งสะดวกกว่าสำหรับร้านที่ต้องการระบบครบในที่เดียว

ตารางสรุปสิ่งที่ต้องทำหลังจด VAT

แหล่งอ้างอิง

• กรมสรรพากร ประมวลรัษฎากร มาตรา 85/1 (พร้อม ม.85, ม.86). ตรวจล่าสุด 2 ก.ย. 2569.
• กรมสรรพากร ประมวลรัษฎากร มาตรา 83 (วรรคสอง). ตรวจล่าสุด 2 ก.ย. 2569.
• กรมสรรพากร สำนักงานสรรพากรพื้นที่เชียงราย ประกาศขยายเวลาการลดอัตราภาษีมูลค่าเพิ่ม. ตรวจล่าสุด 2 ก.ย. 2569.
• กรมสรรพากร ประมวลรัษฎากร มาตรา 87/3. ตรวจล่าสุด 2 ก.ย. 2569.
• กรมสรรพากร จดทะเบียน/ลงทะเบียน. ตรวจล่าสุด 2 ก.ย. 2569.
• ThaiPublica รายงานแถลงอธิบดีกรมศุลกากร (5 พ.ย. 2568) นโยบาย Customs Quick Big Win. ตรวจล่าสุด 2 ก.ย. 2569.

คำถามที่พบบ่อย

Q: ถ้ารายได้ไม่ถึง 1.8 ล้าน แต่อยากจด VAT เพื่อรับภาษีซื้อคืน ทำได้ไหม?
A: ได้ สมัครจด VAT ได้โดยสมัครใจก่อนถึงเกณฑ์ แต่ต้องชั่งน้ำหนักว่าภาระงานที่เพิ่มขึ้นคุ้มกับ input tax ที่จะได้คืนไหม

Q: ขาย Shopee แล้ว Shopee หักภาษี 3% ให้แล้ว ยังต้อง VAT อีกไหม?
A: ภาษีที่ Shopee หัก 3% คือ withholding tax (WHT) ซึ่งคนละตัวกับ VAT ถ้ารายได้เกิน 1.8 ล้าน ก็ยังต้องจด VAT แยกต่างหาก

Q: จด VAT แล้วถ้าเดือนไหนรายได้น้อย ยังต้องยื่น ภ.พ.30 ไหม?
A: ต้องยื่นทุกเดือนไม่มีข้อยกเว้น แม้รายได้เป็น 0 ก็ต้องยื่น ถ้าไม่ยื่นมีค่าปรับ

Q: ถ้าขายของเก่า ของมือสอง ต้องจด VAT ไหม?
A: ถ้ารายได้รวมเกิน 1.8 ล้าน ต้องจด VAT ไม่ว่าสินค้าจะใหม่หรือเก่า

Q: จดในนามบุคคลหรือนิติบุคคลดีกว่า?
A: ขึ้นอยู่กับสถานะธุรกิจ ถ้ายังไม่จดบริษัทก็จดในนามบุคคลได้ แต่ถ้าต้องการความน่าเชื่อถือหรือแยกทรัพย์สินชัดเจน การจดบริษัทก่อนแล้วค่อยจด VAT ในนามนิติบุคคลดีกว่า ควรปรึกษานักบัญชีก่อนตัดสินใจ

สินค้านำเข้าเสียภาษีมูลค่าเพิ่มตามมาตรา 82/14 ประมวลรัษฎากร ส่วนสิทธิยกเว้นสำหรับสินค้ามูลค่าไม่เกิน 1,500 บาทสิ้นสุดลงแล้ว กรมศุลกากรเริ่มเก็บภาษีนำเข้าพร้อม VAT ตั้งแต่มูลค่า 1 บาทขึ้นไป เมื่อ 1 มกราคม 2569 ตามแถลงของกรมศุลกากรเมื่อ พ.ย. 2568 (ThaiPublica) ถ้าซื้อสินค้าจากต่างประเทศมาขายต่อ ควรคำนวณต้นทุนภาษีนำเข้าในราคาสินค้าด้วย

สรุป

การจด VAT ไม่ใช่เรื่องน่ากลัว แต่ต้องเตรียมตัวและมีระบบรองรับ:

1. ติดตามรายได้ อย่าปล่อยให้เกิน 1.8 ล้านแล้วค่อยรู้
2. เตรียมเอกสาร และจดทะเบียนทันทีเมื่อใกล้ถึงเกณฑ์
3. ใช้โปรแกรมบัญชี ช่วยจัดการ, อย่าทำ manual
4. ยื่น ภ.พ.30 ทุกเดือน โดยไม่ขาด

ประวัติการแก้ไข

• 2 ก.ย. 2569: เพิ่มลิงก์ต้นทางจากกรมสรรพากร ตรวจตัวเลขกับแหล่งทางการล่าสุด แก้ข้อมูล VAT สินค้านำเข้าให้ตรงประกาศของกรมศุลกากร และใส่ขอบเขตต้นบทความ